Di tích Thành Sam Mứn đang bị xâm hại

09:42 - Thứ Năm, 04/10/2018 Lượt xem: 1430 In bài viết

ĐBP - Tình trạng doanh nghiệp khai thác cát ngay bên cạnh Di tích quốc gia Thành Sam Mứn đã và đang diễn ra từ nhiều năm nay. Hàng chục mét tường thành bị sạt lở nghiêm trọng, kèm theo đó là những vết nứt dài hàng trăm mét. Dấu vết của việc hút cát để lại là những hố sâu ngay dưới chân Thành. Chiều 1/10, khi chúng tôi có mặt tại hiện trường, các hoạt động khai thác cát vẫn diễn ra sôi động…

 

Nhiều gia đình đã làm nhà ở những vị trí vốn là di tích.

Thành Sam Mứn (còn gọi là Thành Tam Vạn) thuộc địa bàn xã Sam Mứn và Noong Luống (nay thuộc xã Pom Lót, huyện Ðiện Biên) đã được cấp Bằng xếp hạng Di tích quốc gia năm 2009. Ðây là công trình có giá trị lớn về văn hóa và khảo cổ. Tuy nhiên, hiện nay Thành Sam Mứn đang bị xâm hại nghiêm trọng, đặc biệt là hoạt động khai thác cát ngay sát chân công trình.

Cùng chúng tôi có mặt tại hiện trường, một người dân (xin được giấu tên) đã sinh sống ở đây từ nhỏ cho biết: Trước đây hoạt động khai thác cát chỉ diễn ra ở khu vực lòng sông, còn cách một bãi đất màu rất rộng mới đến chân Thành Tam Vạn. Thế nhưng với các hệ thống máy hút cát hiện đại đang hoạt động ngày đêm đã nhanh chóng biến những bãi trồng hoa màu của người dân thành lòng hồ và đang “liếm” sâu vào chân di tích. Tại khu vực này trước đây có 2 gia đình sinh sống, nhưng do sạt lở từ khai thác cát diễn ra nhanh chóng nên 1 gia đình đã phải di dời đi nơi khác và nhận một số tiền để chuyển nhượng lại toàn bộ mặt bằng cho doanh nghiệp. Người dân ở đây cũng cho biết, nhiều lần họ chứng kiến các đoàn cán bộ của xã đến kiểm tra nhưng sau đó mọi hoạt động khai thác cát của doanh nghiệp vẫn diễn ra bình thường.

 

Một phần của di tích vẫn đang sạt lở bên cạnh các hố hút cát của doanh nghiệp.

Chiều 1/10, chúng tôi đã có cuộc làm việc với ông Nguyễn Quang Bắc, Chủ tịch UBND xã Pom Lót về vấn đề này. Khi chúng tôi đặt câu hỏi việc các doanh nghiệp khai thác cát trái phép, gây sạt lở nghiêm trọng đến Thành Sam Mứn trên địa bàn xã, ông có nắm được không?… thì ngay lập tức ông Bắc phản ứng gay gắt và cho rằng phóng viên “dùng từ không chuẩn”. Sau đó ông khẳng định việc các doanh nghiệp khai thác cát là “có phép” rồi đưa 2 bộ hồ sơ phô tô Giấy phép khai thác khoáng sản và các chứng từ liên quan của Doanh nghiệp Thương mại tư nhân Nam Sơn và Công ty TNHH Vật liệu và Xây dựng Phương Bắc cho chúng tôi xem. Còn việc các doanh nghiệp này khai thác có đúng vị trí tọa độ kèm theo giấy phép hay không? có ảnh hưởng đến công trình Di tích Quốc gia hay không? thì ông Bắc nói rằng đang cho người đi kiểm tra! Trong khi đó, vị trí khai thác cát của doanh nghiệp chỉ cách trụ sở UBND xã Pom Lót khoảng vài trăm mét và như trên đã nói là việc khai thác cát diễn ra nhiều năm nay. Mặt khác, khi chúng tôi nêu vấn đề về việc nhiều diện tích hoa màu của người dân đã chìm xuống lòng sông và có gia đình phải di chuyển đi nơi khác do sạt lở thì ông Bắc lại nắm rất rõ việc doanh nghiệp mua lại đất của người dân như thế nào!? Qua tìm hiểu chúng tôi cũng được biết, đầu năm 2018 đoàn công tác của huyện Ðiện Biên đã tiến hành kiểm tra và lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính đối với đơn vị khai thác cát về hành vi khai thác không đúng vị trí tọa độ. Tuy nhiên, sau đó mọi hoạt động khai thác ở đây vẫn diễn ra bình thường và không có ai nói gì đến việc Thành Sam Mứn đang bị xâm hại!

Chúng tôi cũng đã có cuộc trao đổi với ông Ðào Ngọc Lượng, Phó Giám đốc Sở VHTT&DL, ông Lượng cho biết: Ngay sau khi nhận thông tin phản ánh từ phóng viên, Sở đã cử cán bộ của Phòng Di sản xuống kiểm tra thực tế và khẳng định việc khai thác cát không còn là đang diễn ra trong khu vực quy hoạch bảo vệ di tích nữa mà họ đã hút cát ngay sát chân di tích (Thành Tam Vạn). Tuy nhiên, cho đến nay, Sở VHTT&DL chưa nhận được báo cáo nào của Phòng Văn hóa và Thông tin và UBND huyện Ðiện Biên về vấn đề này. Ông Lượng cũng cho biết là đã đề nghị UBND huyện Ðiện Biên khẩn trương có phương án cho dừng ngay các hoạt động khai thác cát tại khu vực nói trên để các cơ quan chức năng điều tra, kết luận. Sở VHTT&DL cũng đang khẩn trương rà soát, đối chiếu các thông tin và có thể sẽ thành lập đoàn thanh tra để xác định rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân vi phạm trong việc quản lý và bảo vệ di tích.

Cũng liên quan đến việc xâm hại di tích, hiện đã có hàng chục gia đình tự ý san phẳng từng đoạn tường Thành để xây dựng nhà ở và các công trình phụ trợ. Ở những đoạn tường Thành còn sót lại, nhiều người dân cũng đã tự ý biến di tích thành nghĩa địa. Do vậy, hiện đã có hàng chục ngôi mộ nằm phía trên mặt Thành… Từ những vấn đề trên đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc xem xét xử lý để đảm bảo an toàn cho di tích Thành Tam Vạn.

Văn Thành Chương
Bình luận